მიუხედავად იმისა, რომ ტიპი 2 დიაბეტით დაავადებულთა სიცოცხლის ხანგრძლივობა უმჯობესდება ბევრ მაღალშემოსავლიან ქვეყანაში, დაავადების ტვირთი კვლავ მაღალია.[273]Tomic D, Morton JI, Chen L, et al. Lifetime risk, life expectancy, and years of life lost to type 2 diabetes in 23 high-income jurisdictions: a multinational, population-based study. Lancet Diabetes Endocrinol. 2022 Nov;10(11):795-803.
https://www.thelancet.com/journals/landia/article/PIIS2213-8587(22)00252-2/fulltext
http://www.ncbi.nlm.nih.gov/pubmed/36183736?tool=bestpractice.com
დიაბეტი ზრდის სერიოზული გულსისხლძარღვთა მოვლენების და სიკვდილის ალბათობას, მაგრამ მომატებული რისკი განსხვავდება სხვადასხვა პაციენტებისთვის და დამოკიდებულია დიაბეტის დაწყების ასაკზე, დიაბეტის ხანგრძლივობაზე, გლუკოზის, არტერიული წნევის, ლიპიდების, თამბაქოს კონტროლზე, თირკმლის ფუნქციაზე, მიკროვასკულური გართულებების სტატუსზე და სხვა ფაქტორებზე. დიაბეტისა და მომატებული სიკვდილობის კავშირი შეიძლება შესუსტდეს გულ-სისხლძარღვთა რისკის ფაქტორების კონტროლით.[274]Raghavan S, Vassy JL, Ho YL, et al. Diabetes mellitus-related all-cause and cardiovascular mortality in a national cohort of adults. J Am Heart Assoc. 2019 Feb 19;8(4):e011295.
https://www.ahajournals.org/doi/full/10.1161/JAHA.118.011295
http://www.ncbi.nlm.nih.gov/pubmed/30776949?tool=bestpractice.com
HbA1c 6%-დან 6,9%-მდე (42-52 მმოლ/მოლი) დაკავშირებულია ყველაზე დაბალ სიკვდილობასთან.[274]Raghavan S, Vassy JL, Ho YL, et al. Diabetes mellitus-related all-cause and cardiovascular mortality in a national cohort of adults. J Am Heart Assoc. 2019 Feb 19;8(4):e011295.
https://www.ahajournals.org/doi/full/10.1161/JAHA.118.011295
http://www.ncbi.nlm.nih.gov/pubmed/30776949?tool=bestpractice.com
დიაბეტის მქონე ადამიანებში გართულებების მონაცემების ტენდენციები აჩვენებს გულ-სისხლძარღვთა დაავადებების (CVD) და მასთან დაკავშირებული სიკვდილობის დაქვეითებას, განსაკუთრებით მაღალი შემოსავლის მქონე ქვეყნებში.[275]Harding JL, Pavkov ME, Magliano DJ, et al. Global trends in diabetes complications: a review of current evidence. Diabetologia. 2019 Jan 31;62(1):3-16.
https://spiral.imperial.ac.uk:8443/bitstream/10044/1/72664/2/Harding_Diabetologia_2018.pdf
http://www.ncbi.nlm.nih.gov/pubmed/30171279?tool=bestpractice.com
როდესაც მე-2 დიაბეტის დიაგნოზს სვამენ 40 წლის ასაკში, მამაკაცი კარგავს მისი სიცოცხლის საშუალოდ 5,8 წელს, ხოლო ქალი - საშუალოდ 6,8 წელს.[14]Gregg EW, Zhuo X, Cheng YJ, et al. Trends in lifetime risk and years of life lost due to diabetes in the USA, 1985-2011: a modelling study. Lancet Diabetes Endocrinol. 2014 Nov;2(11):867-74.
http://www.ncbi.nlm.nih.gov/pubmed/25128274?tool=bestpractice.com
საერთო სიკვდილობა მე-2 ტიპის დიაბეტით დაავადებულ პირებში დაახლოებით 15%-ით უფრო მაღალია, მაგრამ ≥60%-ით უფრო მაღალია ახალგაზრდა ზრდასრულებში, ვისაც სუსტი გლუკოზის კონტროლი და თირკმლის ფუნქციის დარღვევა აქვს, და მაჩვენებლები უკეთესია, დიაბეტის არმქონეთა და 65 წელზე უფროსებისთვის, ვისაც გლუკოზის კარგი კონტროლი აქვს და არა აქვს დაქვეითებული თირკმლის ფუნქცია.[9]Hansen MB, Jensen ML, Carstensen B. Causes of death among diabetic patients in Denmark. Diabetologia. 2012 Feb;55(2):294-302.
http://www.ncbi.nlm.nih.gov/pubmed/22127411?tool=bestpractice.com
[10]Tancredi M, Rosengren A, Svensson AM, et al. Excess mortality among persons with type 2 diabetes. N Engl J Med. 2015 Oct 29;373(18):1720-32.
https://www.nejm.org/doi/full/10.1056/NEJMoa1504347
http://www.ncbi.nlm.nih.gov/pubmed/26510021?tool=bestpractice.com
დიაბეტური რეტინოპათია არის სიბრმავის ყველაზე გავრცელებული მიზეზი სამუშაო ასაკის ადამიანებში ინგლისში, უელსსა და შოტლანდიაში.[276]Ockrim Z, Yorston D. Managing diabetic retinopathy. BMJ. 2010 Oct 25;341:c5400.
http://www.ncbi.nlm.nih.gov/pubmed/20974661?tool=bestpractice.com
ტიპი 2 დიაბეტის მქონე ადამიანების დაახლოებით 12%-19%-ს აქვს დიაბეტური რეტინოპათია დიაგნოზის მომენტში; 4%-ს უვითარდება პროლიფერაციული რეტინოპათია დიაბეტის 20 წლის ან უფრო ხანგრძლივი მიმდინარეობის შედეგად.[277]Thomas RL, Dunstan FD, Luzio SD, et al. Prevalence of diabetic retinopathy within a national diabetic retinopathy screening service. Br J Ophthalmol. 2015 Jan;99(1):64-8.
http://www.ncbi.nlm.nih.gov/pubmed/25091950?tool=bestpractice.com
თირკმელების ქრონიკული დაავადება დროთა განმავლობაში ვლინდება მე-2 ტიპის დიაბეტით დაავადებულთა დაახლოებით 40%-ში.[161]de Boer IH, Khunti K, Sadusky T, et al. Diabetes management in chronic kidney disease: a consensus report by the American Diabetes Association (ADA) and kidney disease: improving global outcomes (KDIGO). Diabetes Care. 2022 Dec 1;45(12):3075-90.
https://diabetesjournals.org/care/article/45/12/3075/147614/Diabetes-Management-in-Chronic-Kidney-Disease-A
http://www.ncbi.nlm.nih.gov/pubmed/36189689?tool=bestpractice.com
დიაბეტი თირკმლის ბოლო სტადიის დაავადების წამყვანი მიზეზია. თუმცა, დიაბეტით გამოწვეული თირკმილს დაავადების სიხშირე მცირდება; საჭიროა მუდმივი ჩარევა დიაბეტური თირკმელების დაავადების გამოვლენისა და მართვისთვის, რათა შეზღუდოს თირკმლის დაავადების განვითარება.[278]Burrows NR, Hora I, Geiss LS, et al. Incidence of end-stage renal disease attributed to diabetes among persons with diagnosed diabetes - United States and Puerto Rico, 2000-2014. MMWR Morb Mortal Wkly Rep. 2017 Nov 3;66(43):1165-70.
https://www.cdc.gov/mmwr/volumes/66/wr/mm6643a2.htm
http://www.ncbi.nlm.nih.gov/pubmed/29095800?tool=bestpractice.com
შეიძლება მიღწეული იყოს გლუკოზის ნორმალური/თითქმის ნორმალური დონის მდგრადი დაბრუნება ტიპი 2 დიაბეტის მქონე პაციენტებში; თუმცა, სიხშირე, ხანგრძლივობა და ეფექტი კლინიკურ შედეგებზე გაურკვეველი რჩება და საჭიროა შემდგომი გამოკვლევები. კვლევითი ძალისხმევის გასაადვილებლად, დიაბეტის შესწავლის ევროპული ასოციაცია გვირჩევს, რომ მეტაბოლური ამ მდგრადი გაუმჯობესებას უნდა ეწოდოს რემისია და განისაზღვროს, როგორც HbA1c-ის დაბრუნება <6.5%-მდე (<48 მმოლ/მოლ), რომელიც ხდება სპონტანურად ან ჩარევის შემდეგ და რომელიც გრძელდება მინიმუმ 3 თვის განმავლობაში ჩვეულებრივი გლუკოზის დამაქვეითებელი ფარმაკოთერაპიის არარსებობის შემთხვევაში.[279]Riddle MC, Cefalu WT, Evans PH, et al. Consensus report: definition and interpretation of remission in type 2 diabetes. Diabetes Care. 2021 Aug 30;44(10):2438-44.
https://www.ncbi.nlm.nih.gov/pmc/articles/PMC8929179
http://www.ncbi.nlm.nih.gov/pubmed/34462270?tool=bestpractice.com
ეფექტიანი მკურნალობისთვის საჭიროა, პაციენტი იყოს მოტივირებული და ინფორმირებული, რომელიც აქტიურად აიღებს პასუხისმგებლობას დიაბეტის მართვაზე და კლინიკური გუნდი, რომელიც შეეცდება ხშირად დააკორექტიროს დანიშნულება დაავადების თანმიმდევრული მართვის ხელშესაწყობად ხანგრძლივი პერიოდის განმავლობაში. სწორი ზრუნვითა და მხარდაჭერით, დიაბეტით დაავადებულ ადამიანებს შეუძლიათ ჯანსაღი, პროდუქტიული ცხოვრების ქონა.